Διάβασα το άρθρο αυτό στην Αγγλική γλώσσα εδώ και θεώρησα καλό να το μεταφράσω στα Ελληνικά και να το προωθήσω. Άλλαξα μερικές λέξεις ή ονομασίες στα Ελληνικά, π.χ αναφέρεται ο συγγραφέας στην “σύγχρονη Δημοκρατία της Μακεδονίας”, ούτε καν ΠΓΔΜ. Δεν μπορώ να καταλάβω πως , ενώ εξηγεί ποιός ήταν ο Αλέξανδρος και οι Μακεδόνες, μιλάει για “σύγχρονη Μακεδονία”. Βγάλτε τα συμπεράσματα μόνοι σας αφού διαβάσετε τα κείμενα και στις δύο γλώσσες.

Ο τίτλος αυτός, αμέσως θα δεχθεί μια ευρεία ποικιλία αντιδράσεων. Η μερίδα αυτών που θεωρούν ότι «ήταν και είναι Έλλην Μακεδνός» είναι έξαλλοι γιατί κάποιοι “διανοούμενοι” εξακολουθούν να προπαγανδίζουν ότι ο Αλέξανδρος δεν ήταν Έλληνας ή ότι ήταν μόνο Μακεδόνας. Από την άλλη πλευρά, οι περισσότεροι ίσως δεν έχουν ιδέα την έκταση που έχει λάβει το θέμα τα τελευταία χρόνια και δεν έχουν σκεφτεί την εθνικότητα του Αλεξάνδρου.

Λοιπόν, το θέμα της εθνικής ταυτότητας και εθνότητας του Αλέξανδρου είναι ένα πολύ θερμό θέμα σήμερα. Το σύγχρονο έθνος των Σκοπίων είναι πολύ “υπερήφανο” που ισχυρίζεται ότι είναι απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των αρχαίων Μακεδόνων. Η Ελλάδα υπερηφανεύεται επίσης για τον Αλέξανδρο και τα επιτεύγματά του. Μπορούμε να πούμε ξεκάθαρα  ότι ένα από τα δύο κράτη αγωνίζεται για την κλοπή της πολιτιστικής ιστορίας του άλλου. Το διεθνές αεροδρόμιο που εξυπηρετεί την πρωτεύουσα της ΠΓΔΜ, τα Σκόπια, είναι γνωστό ως Διεθνές Αεροδρόμιο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και αγκαλιάζει ένα εντυπωσιακό ιππικό άγαλμα του εικονικού ηγέτη του αεροδρομίου. Η Ελλάδα αντιθέτως κατέχει το έδαφος της αρχαίας Μακεδονικής πρωτεύουσας της Πέλλας.

Το άγαλμα του Αλέξανδρου στο αεροδρόμιο των Σκοπίων.

Τι ήταν ο Αλέξανδρος; Η απάντηση θα πρέπει να τοποθετηθεί ως τεκμηριοποιημένη άποψη και όχι απλά στοιχεία, καθώς διάφοροι ιστορικοί εξακολουθούν να παίρνουν διαφορετικές πλευρές, αλλά θα έλεγα με βεβαιότητα ότι ο Αλέξανδρος ήταν Έλληνας Μακεδόνας. Με αυτό, εννοώ ότι ο Αλέξανδρος ήταν αναμφισβήτητα Έλληνας, αλλά με αρκετές πολιτισμικές επιρροές από τη Μακεδονία. Όσον αφορά το ερώτημα ποιος έχει περισσότερο “αξίωση” στον Αλέξανδρο, πιστεύω ότι η σύγχρονη Ελλάδα έχει πολύ μεγαλύτερη αξίωση στον Αλέξανδρο από ό, τι η ΠΓΔΜ. Δεν θα ήθελα να δυσαρεστήσω κανέναν, αλλά ως ιστορικός, η αλήθεια έχει σημασία, και ο Αλέξανδρος έχει λιγότερους δεσμούς με τους Σκοπιανούς από τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης με τον Κωνσταντίνο.

Για να απαντήσουμε λοιπόν στην ερώτηση, πρέπει πρώτα να διαπιστώσουμε αν οι Μακεδόνες ήταν Έλληνες. Όσον αφορά τη γεωγραφική περιοχή, ακόμα και σήμερα, ναι, πάνω από το ήμισυ της αρχαίας Μακεδονίας βρίσκεται μέσα στη σύγχρονη Ελλάδα, αλλά αυτή είναι μια υπερβολικά απλοϊκή άποψη. Κοιτώντας τον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι Έλληνες και οι Μακεδόνες έβλεπαν ο ένας τον άλλον, βλέπουμε ότι οι περισσότερες πηγές έφεραν τους Μακεδόνες, συγκεκριμένα τη δυναστεία των Αργείων που περιείχε τον Φίλιππο και τον Αλέξανδρο, που μετανάστευσαν από την Ελληνική πόλη του Άργους για να ιδρύσουν τη Μακεδονία.

Αυτό αποτελεί ισχυρή απόδειξη ότι οι Μακεδόνες, τουλάχιστον η άρχουσα τάξη, χαιρετήθηκαν από τον πυρήνα της ηπειρωτικής Ελλάδας. Γνωρίζουμε όμως ότι οι περισσότεροι Έλληνες της ηπειρωτικής χώρας είχαν μια αρνητική άποψη για τους Μακεδόνες. Τους θεωρούσαν πρωτόγονους και μη καλλιεργημένους, μια άποψη που χρησιμοποίησαν οι Σκοπιανοί για να επισημάνουν πόσο διαφορετικοί ήταν οι Μακεδόνες.

Η διαδρομή των Αργείων από την κεντρική Ελλάδα μέχρι εκεί που βρήκαν τη Μακεδονία.

Αν και ήταν διαφορετικοί, οι Μακεδόνες ήταν ακόμα Έλληνες, αυτό το απέδειξαν με τη συμμετοχή τους στους Ολυμπιακούς Αγώνες, ένα προνόμιο αποκλειστικά για τους Έλληνες. Γνωρίζουμε ότι ο Φίλιππος Β’ συμμετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες και θα μπορούσε κανείς να πει ότι συμμετείχε λόγω της δύναμης που κατείχε, αλλά οι Μακεδόνες ήδη έπαιρναν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες από προηγούμενες γενιές. Κάποιοι από τους ηπειρωτικούς Έλληνες διαμαρτυρήθηκαν και ζήτησαν να αφαιρεθούν οι Μακεδόνες. Οι επίσημοι δικαστές των Ολυμπιακών Αγώνων, οι Ελλανοδίκες, εξέτασαν τα στοιχεία και δήλωσαν τους Μακεδόνες Έλληνες. Οι Ελλανοδίκες ήταν γνωστοί για την αμεροληψία τους και η Μακεδονία εκείνη τη στιγμή ήταν μια μικρή και ασήμαντη περιοχή που δεν μπορούσε να έχει την εξουσία να επηρεάσει κανέναν στην ηπειρωτική Ελλάδα, πόσο μάλλον τους Ελλανοδίκες.

Αποδεικνύεται λοιπόν ότι οι Μακεδόνες ήταν Έλληνες, ο Αλέξανδρος όμως τι γνώμη είχε για τον εαυτό του, υποστήριζε ότι είναι Έλληνας ή Μακεδόνας; Φαίνεται ότι οραματιζόταν την ηπειρωτική Ελλάδα και τη Μακεδονία ως ενωμένους Έλληνες. Το αγαπημένο του βιβλίο ήταν η  Ιλιάδα του Ομήρου, οι ήρωές του ήταν ο Αχιλλέας και ο Ηρακλής, και λέγεται ότι ήταν απόγονος του Έλληνα θεού Διός (Παις Διός). Οι Μακεδόνες είχαν τοπικές διαλέκτους και γλώσσες (όπως και πολλοί άλλοι ευρύτερα Ελληνικοί χώροι όπως η Ιωνία), αλλά ο Φίλιππος και ο Αλέξανδρος μιλούσαν Ελληνικά.

Η εξέδρα των Ελλανοδικών στον Ολυμπιακό χώρο. Οι Ελλανοδίκες είχαν μόνο ένα γνωστό περιστατικό διαφθοράς στα εκατοντάχρονα χρόνια ύπαρξής τους και πίστευαν σίγουρα ότι οι Μακεδόνες ήταν Έλληνες.

Ο Αλέξανδρος υποστήριξε ότι τα επιτεύγματά του έγιναν εξ ονόματος όλων των Ελλήνων, αν και μερικές φορές αποκλείουν τη Σπάρτη καθώς αυτή διαφοροποιήθηκε κατά την εποχή του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου. Μεγάλα χρηματικά ποσά από τις κατακτήσεις του απέστειλε πίσω στην Μακεδονία και τις ηπειρωτικές Ελληνικές πόλεις.

Διάφορες πηγές αναφέρουν ότι ο Αλέξανδρος θεωρούσε τον εαυτό του Έλληνα Μακεδόνα που εκπροσωπούσε όλους τους Έλληνες. Σε μια επιστολή προς τον Δαρείο, ο Αλέξανδρος λέει: “Οι πρόγονοί σας ήρθαν στην Μακεδονία και την υπόλοιπη Ελλάδα για να μας κατακτήσουν …”. Το “υπόλοιπη” δείχνει ότι ο Αλέξανδρος θεωρούσε τη Μακεδονία και την “υπόλοιπη”  Ελλάδα ως δύο μέρη μιας ολόκληρης Ελληνικής περιοχής.

Όταν οι στρατηγοί του διαμαρτυρήθηκαν για την απόφαση του Αλεξάνδρου να κάψει το ανάκτορο και τους ναούς της Περσέπολης, ο Αλέξανδρος είπε ότι ήθελε να εκδικηθεί τους Πέρσες, ως αντίποινα για τις πράξεις τους κατά την εισβολή στην Ελλάδα, όταν έριξαν την Αθήνα στο έδαφος και έκαψαν ναούς. Αυτό φυσικά μπορεί να ήταν μια πολιτική δήλωση και όχι ο πραγματικός λόγος που ο Αλέξανδρος κατέστρεψε την Περσέπολη. Το δήλωσε σαν να ήταν προσωπική του υπόθεση η περσική καταστροφή της Αθήνας, μια περίεργη υπόθεση αν ο Αλέξανδρος δεν θεωρούσε τον εαυτό του Έλληνα.

Φυσικά, δεν υπάρχουν παρά περιστασιακά στοιχεία σε εισαγωγικά και άλλες πηγές, κυρίως επειδή δεν θεωρήθηκαν πραγματικά ως θέμα κατά την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και δεν ήταν σε μια συζήτηση που άξιζε να καταγραφεί.

Ο Αρχιμήδης ήταν από τις Συρακούσες αλλά αναμφισβήτητα θεωρείτε Έλληνας.

Η κατάσταση μπορεί καλύτερα να εξηγηθεί και να κατανοηθεί εξετάζοντας άλλες Ελληνικές τοποθεσίες. Η πόλη των Συρακουσών της Σικελίας ιδρύθηκε ως Ελληνική αποικία. Οι Συρακούσιοι είχαν μια ξεχωριστή κουλτούρα μοναδική για τις Συρακούσες, αλλά ήταν και αναμφισβήτητα Ελληνική. Μιλούσαν Ελληνικά, λάτρευαν παρόμοιους θεούς, και πολεμούσαν με Ελληνικό ύφος. Είχαν μια αναμφισβήτητα Ελληνική κουλτούρα. Το ίδιο ισχύει και για τη Μασσαλία, τη σύγχρονη Μασσαλία, η οποία ήταν προπύργιο του Ελληνικού πολιτισμού στη νότια Γαλατία. Διατήρησαν τον Ελληνικό πολιτισμό τους μέχρι την εποχή του Καίσαρα.

Οι Έλληνες της Ιωνίας στη Δυτική Τουρκία ήταν Έλληνες. Η καταστραμμένη αυτοκρατορία του Αλεξάνδρου περιλάμβανε τη Βακτριανή, τη Σελεύκεια, την Αίγυπτο και τη Μακεδονία. Όλες αυτές οι φατρίες ήταν γνωστές ως Ελληνικές παρατάξεις εξαιτίας της συντριπτικής Ελληνικής επιρροής του Αλέξανδρου και των κατακτήσεων του.

Η μετανάστευση των σλαβικών λαών συνέβη πολλούς αιώνες μετά την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Τέλος, ο Αλέξανδρος ήταν εθνικά Έλληνας αλλά οι σύγχρονοι κάτοικοι των Σκοπίων είναι συντριπτικά Σλάβοι. Οι Σλάβοι έχουν μια πλούσια ιστορία, αλλά η ιστορία τους σε αυτήν την περιοχή της Μακεδονίας ξεκίνησε περίπου 1.000 χρόνια μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου. Ο Σλαβικός λαός γεννήθηκε πολύ περισσότερο βορειοανατολικά, στην Ανατολική Ευρώπη και τη Ρωσία και μόνο μετανάστευσε στη σημερινή Μακεδονία στους μεσαιωνικούς χρόνους.

Η συζήτηση μπορεί να φαίνεται ακαδημαϊκή για ορισμένους, αλλά για τους λαούς της Ελλάδας και των Σκοπίων εξακολουθεί να είναι ένα ζωντανό ζήτημα που δημιουργεί έντονες συγκινήσεις και στις δύο πλευρές. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι συζητήσεις, οι αξιώσεις και οι αντιρρήσεις θα συνεχιστούν αμείωτες. Ο Αλέξανδρος, ένας γίγαντας του αρχαίου κόσμου, έχει τεράστια επιρροή ακόμη και σήμερα.

Get Free Email Updates!

Signup now and receive an email once I publish new content.

I will never give away, trade or sell your email address. You can unsubscribe at any time.

Ρωτάμε αν ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν Μακεδόνας, Έλληνας … ή και τα δύο.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *